Vorig jaar zou onze zoon Stef 4 zijn geworden en naar school gaan (en aanstaande 30 september zou hij alweer 5 jaar worden). Deze dag voelde anders dan andere dagen en ook anders dan de jaardagen ervoor. We merkten aan onze oudste dochter Janne dat ze meer bezig was met Stef. Op haar school mag je een dag voor je jongere broertje of zusje ‘zorgen’ zodra dit kind ook naar school gaat. Maar Janne kon niet voor Stef zorgen. Samen met de juf lazen ze in de kleuterklas mijn prentenboek ‘Voor ALTIJD bij ons’. Daarna ontstonden er mooie en nieuwsgierige vragen over Janne’s broertje dat niet meer bij ons is.
De leeftijd van vier jaar is een duidelijke mijlpaal. Het is de overgang van peuter naar kleuter, de start van een nieuwe fase waarin de wereld van een kind weer wat groter wordt. Voor ons gezin werd die wereld op een andere manier groter door te ervaren dat Stef, ondanks zijn afwezigheid, sporen heeft achtergelaten. Janne legde op haar eigen pure manier aan haar klasgenootjes uit dat ze een broertje heeft, ook al is hij er niet meer. Haar woorden gaven vorm aan het gemis, maar bovenal aan de liefde die altijd blijft.
Onzichtbaar aanwezig zijn. Het is een paradox waar je als gezin mee leert leven. Stef is er niet bij als we aan tafel zitten, als we plannen maken of als een van onze kinderen iets vertelt. En toch is hij er. In een gedachte, in een herinnering of in de manier waarop we naar de wereld kijken. Zijn aanwezigheid overheerste niet, maar is op de achtergrond aanwezig.
Het delen van zijn verhaal, zoals Janne dat op school deed, helpt om hem dichtbij te houden. Het laat zien dat praten over verlies herkenbaar en bespreekbaar mag zijn, ook voor kinderen. Het herinnert ons eraan dat de band met een kind, met een dierbare, niet ophoudt waar het leven stopt.
Stef hoort bij ons gezin. Vier jaar en onzichtbaar aanwezig, maar voor altijd verweven met wie wij zijn.
Praten over verlies met je kind?
Wil je thuis op een laagdrempelige manier praten over verlies of een liefdevol gebaar sturen naar iemand die het nodig heeft? In mijn webwinkel vind je het prentenboek ‘Voor altijd bij ons’ als gespreksopener voor kinderen en een set wenskaarten om kinderen of andere gezinnen een steuntje in de rug te geven.